The Ploctones & Schaerer: grote klasse, klein publiek

Het eerste memorabele concert voor 2012 is, voor mij dan, al een feit. Gisteravond traden The Ploctones op in 't Beest in Goes. Dat is op zich al een waar genoegen, maar de tijdelijke samenwerking met de Zwitserse stemkunstenaar Andres Schaerer maakte er echt iets bijzonders van.

Over de klasse van The Ploctones - veruit de leukste Nederlandse band op het gebied van avontuurlijke jazz - blogde ik al vaker. Het viertal, met de teruggekeerde drummer Martijn Vink, voldeed opnieuw aan de verwachtingen.

Na een klein half uur zelf gespeeld te hebben, kwam gast Schaerer op het podium. Die verbaasde met de bijna onbegrensde mogelijkheden van zijn stem. Dat leverde onder meer fraaie scat-improvisaties op, imaginaire trompet/saxofoonduels met Efraim Trujillo en indrukwekkende human beatbox-demonstraties. En het paste allemaal wonderwel goed bij de muziek van The Ploctones.

Opvallend was wel de magere publieke opkomst. In Middelburg en Terneuzen trekken The Ploctones moeiteloos een volle zaal; in Goes enkele tientallen - enthousiaste - belangstellenden. 't Beest is ook niet de plek waar je dit soort concerten verwacht. Maar zoals Trujillo zei: ,,Zoals jullie klappen, voelt het alsof we in de Heineken Music Hall staan."

Vleeshal laat de innerlijke stem klinken

Soms raakt een expositie je, omdat je even totaal op het verkeerde been wordt gezet en het inzicht pas geleidelijk doorbreekt. Innere Stimme, momenteel in De Vleeshal in Middelburg, is er zo een. Een bijzondere ervaring.

Edison-winnaar eerst in Porgy en Bess

Perfecte timing van Porgy en Bess, kun je bijna zeggen. Vorige week werd bekend dat trompettist Rob van de Wouw de Edison Jazzism Publieksprijs 2010 heeft gewonnen. Laat nou net zijn eerstvolgende optreden - nog vóór de prijsuitreiking op 11 november - komende donderdag in het jazzcafé in Terneuzen zijn.

Douwe Eisenga steekt de grens over

De faam van de Middelburgse componist Douwe Eisenga strekt zich steeds meer uit ruim over de Zeeuwse en Nederlandse grenzen. Hij heeft de jongste wapenfeiten op een rij gezet:

Phons Bakx demonstreert het zoemhout

Blijft een bijzondere man: Phons Bakx. De Middelburger, vooral bekend van de mondharp, publiceert een uitvoerige studie naar het zoemhout, of wel het snorrebot. Het is een oeroud instrument dat slechts een zoemtoon voortbrengt, maar waaraan allerlei (ook wrede) mythes over magische krachten zijn verbonden. Bakx vertelt er morgen uitgebreid over in een interview in de PZC.

Vrijdag presenteert hij zijn boek bij het Zeeuws Museum, inclusief uitleg, demonstraties en wereldkampioenschappen (!) zoemhoutslingeren. In de video demonstreert hij alvast de werking van het instrument.

Zeeland verklankt in Delta Suite

Clazz Ensemble

Dezer dagen kreeg ik de cd Delta Suite van het Clazz Ensemble binnen. Het is een opvallende Zeeuwse productie, en niet alleen vanwege het in het oog springende ontwerp van Ramon de Nennie.

Het project begon met het idee componisten met een Zeeuwse achtergrond een nieuw stuk te laten componeren dat hun band met de provincie weerspiegelt. Deze werken werden door het veelzijdige Clazz Ensemble enkele malen uitgevoerd onder de overkoepelende titel Delta Suite.

Fremdkunst bij Fremdtunes

Een beetje vreemd, maar wel lekker. De eerste release van Fremdtunes is een feit, een nieuw en deels in Zeeland geworteld label. Het resultaat is het beluisteren (bijvoorbeeld via de Fremdtunes-site of, zolang dat gaat, via de 3voor12-Luisterpaal) meer dan waard.

We kenden al Fremdkunst, een collectief van voornamelijk DJ's dat zich onderscheidt met bijzondere beats en soundscapes, die op het podium vaak worden gecombineerd met de inbreng van jazzmuzikanten. Initiatiefnemer is de Brabantse producer/DJ Mace (Rogier van Hout), in samenwerking met de Zeeuwse DJ's Optimus (Neels Smeekens) en Vindictiv (Chris Smith). De groep gaf in juni een bijzonder concert op festival Mundial in Tilburg, samen met percussionist Baba Sissoko en trompettist Eric Vloeimans.

Vader en zoon De Nooijer & Jane

Paul en Menno de Nooijer hebben weer iets bijzonders tot stand gebracht: Jane, samen met de in Goes geboren componist Jorrit Tamminga en de musici Erik Bosgraaf en Ishar Elias. Komende woensdag en donderdag is de multimediale voorstelling te zien in het kader van het Nederlands Film Festival in Utrecht, vrijdag 8 oktober volgt de Grote Kerk in Veere, bij Muziekpodium Zeeland.

Borsato op de Brouwersdam

(foto: Loe Beerens)

Marco Borsato treedt dit jaar op tijdens de vierde editie van Concert at Sea (26 en 27 juni). Niet op zaterdag, maar verrassend genoeg op de vorig jaar voorzichtig gelanceerde vrijdagavond. Dat betekent nu, ongetwijfeld, 2 x 55.000 = 110.000 mensen naar de Brouwersdam. Ofwel: het Zeeuwse mega-evenement wordt nog megaër.

Andere namen die vandaag naar buiten worden gebracht zijn: Racoon, VanVelzen, Ilse DeLange, Golden Earring, Bløf uiteraard en - de minst bekende maar zeker de niet minst interessante naam - Bertolf. Meer namen volgen.

Ben ik fan van Borsato? Nee, helemaal niet. Ben ik blij dat hij komt? Ja, zéér. Omdat hij zo past bij het karakter van het festival en omdat hij een van de weinigen in Nederland is die zo'n machtige (en onvoorspelbare) locatie en zo'n enorme massa écht aan kan, tot de achterste rijen weet te reiken. Bløf kan het, een paar anderen komen een aardig eind, maar verder houdt het hier wel op.

Met Borsato weet je - ook omdat hij slechts spaarzaam optreedt - dat hij er altijd iets bijzonders van maakt en in zo'n omgeving moet dat helemaal lukken. In die zin is hij de gedroomde CAS-act, waarvan eigenlijk werd gedacht dat het niet mogelijk was.

De rest van de line-up doet wel erg vertrouwd aan. VanVelzen is vaste gast inmiddels, Racoon en Ilse DeLange waren er ook in 2006, Bløf sluit net als in 2006 en 2007 de zaterdag zelf af, Bertolf is als jong talent in het rijtje een goede keus en Golden Earring, tsja... Het zou mooi zijn als er nog iets verrassenders, iets alternatievers bijkomt. De organisatie kijkt naar eigen zeggen nog over de grenzen, dus wie weet wat dat oplevert. En een persoonlijke tip (uit eigen land): Johan!


Ilse DeLange (foto: Rolf Bosboom)

Geoliede Volendamse machine

Dinsdag Bill Wyman, afgelopen avond - in de Zeelandhallen in Goes - Nick & Simon en Jan Smit. Een groter contrast is niet denkbaar. De bejaarde rocker tegenover de frisse twintigers. De zich bescheiden opstellende Stille Stone tegenover de Volendamse volkszangers die graag in de schijnwerpers staan.

Ook wie geen liefhebber is van hun muziek, moest vanavond wel (opnieuw) beamen dat ze een even geoliede als gelikte show brengen. Er werd bijvoorbeeld geen minuut van het tijdsschema afgeweken: 20.15 uur Monique Smit, 20.25 uur: Nick & Simon, 21.00 uur: pauze, 21.30 uur: Jan Smit. Het geluid was uitstekend de lichtshow ingenieus. Allemaal niets op aan te merken. En het publiek, dat vrijwel alle liedjes (veelal over liefde, regenbogen en sterren) meezong, ging uit zijn dak.

Tegelijkertijd rijst af en toe ook de twijfel over de echte bezieling. De Smitten, Schilders en Keizers weten precies hoe ze het publiek moeten behagen, maar je krijgt als nuchtere toeschouwer soms wel de indruk van een machine, een industrie. Zeker als je de omvangrijke merchandising ziet, met T-shirts uiteraard, maar ook bijvoorbeeld badhanddoeken, koffiemokken, het vijfdelige Jan Smit-geurpakket of de ravissant rode Nick & Simon-string. Hoe ver kun je gaan?

Maar wie twee keer 4500 belangstellenden naar de Zeelandhallen weet te trekken en te vermaken, levert een bijzondere prestatie. Zelfs Bløf kwam onlangs niet verder dan één keer een halfvolle hal.

Kniknie & Reid

(Vernon Reid. foto Bill Douthart)

Zeker in de wat drukkere periodes stuurt directeur Willem Kniknie van Muziekpodium Zeeland meerdere malen per week berichten per rond. De boodschap is steevast dezelfde: 'zie toch wat voor bijzonders we nu weer in huis hebben; dit is uniek, niet te missen'.

En eigenlijk heeft hij altijd gelijk. Waar voorganger Ad van 't Veer sterk gehecht was - en is - aan bepaalde Xenakis- en andere stokpaardjes, is Kniknie niets te gek. Als het maar goed is. En zijn blik is daarbij zeer breed, van oude muziek tot extreme jazz.

Het zijn lang niet altijd omvangrijke doelgroepen die hij bedient, maar bijzonder en hoogstaand is het vrijwel altijd. De programmering die hij daarnaast voor het Jazzfestival Middelburg verzorgt - met afgelopen jaar grootheden als Maceo Parker, Archie Shepp en (God hebbe zijn ziel) Esbjörn Svensson - is ronduit indrukwekkend.

Ook de voorjaarsprogrammering 2009 van Muziekpodium Zeeland ziet er weer imposant uit. Vooral op gitaargebied beschikt Kniknie blijkbaar over benijdenswaardige contacten, want de klappers zitten - na bijvoorbeeld Marc Ribot en John Scofield - opnieuw in die hoek, met als onbetwiste uitschieter Vernon Reid. En dan heb je het wat mij betreft over een echte hoogheid. Voor wie hem niet kent: hij was de grondlegger van Living Colour. Om het geheugen op te frissen:



Dinsdag 17 februari zal Reid met de Yohimbe Brothers in De Spot in Middelburg optreden. Dat is al bij voorbaat een gedenkwaardige avond, zoals Kniknie er zonder twijfel meer in petto heeft.

Yohimbe Brothers - Psychopathia Mojosexualis (live)

Warm onthaal voor een koud bad

Literatuur, beeldende kunst en muziek kwamen vanmiddag samen in de Drvkkery in Middelburg. Daar werd deel 127 uit de vermaarde Slibreeks (de Zeeuwse reeks van literaire kleinoden) gepresenteerd: Een koud bad van Peter Swanborn uit Rotterdam.

Swanborn verbleef in november drie weken in deWillem3 in Vlissingen en schreef daar tientallen gedichten over verdronken Zeeuwen. Daarvan zijn er 24 terechtgekomen in Een koud bad. Beeldend kunstenaar Niels Smits van Burgst maakte er illustraties bij met drogenaald/monotype.


Peter Swanborn (l) en Aarnout de Bruyne, hoofdredacteur van de Slibreeks.

De Middelburgse componist Christian Blaha bewerkt de poëzie tot een liederencyclus die in mei in de Grote Kerk in Veere in première gaat, uitgevoerd door een strijkkwartet en bariton Rob van der Meule. Eind dit jaar verschijnt de cyclus ook op cd.

Negen liederen heeft Blaha inmiddels gereed. Daarvan waren er bij de presentatie vanmiddag vier voor het eerst te horen. Swanborn had zaterdag al de repetitie bijgewoond. ,,Alles valt op zijn plek", zei hij. ,,En dat allemaal in zo'n korte tijd. Dat is voor mij iets wonderbaarlijks."


Rob van der Meule.

De presentatie vond plaats in een speciale editie van drukkerijmiddelburg.nl. Daarin was ook Otto de Kat (ofwel oud-uitgever Jan Geurt Gaarlandt) te gast, wiens Julia volgens het personeel van de Middelburgse boekhandel het mooiste boek van 2008 is. De Kat was ook verantwoordelijk voor de mooiste uitspraak van de middag. Over zijn band met deze provincie zei hij: ,,Zeeland ligt op de bodem van mijn ziel."

Wende

Vanmiddag redelijk onverwacht bij Wende Snijders in de Stadsschouwburg in Middelburg (reprise van Wende) beland. Ook al heb ik niet zo heel veel met chansons, de steevast lovende verhalen over haar maakten toch nieuwsgierig.

Natuurlijk kan ze fantastisch zingen, maar het is de interpretatie van de nummers die indruk maakt: doorleefd, overtuigend en, vooral, heel anders dan anderen. Zoals het onvermijdelijke La vie en rose, dat ineens weer heel fris klonk. En dat was mede te danken aan het uitnemende jazzy begeleidingstrio, met pianist Bart Wolvekamp, bassist Guus Bakker en drummer Arthur Lijten.

Wat me ook opviel was haar podiumpresentatie: afstandelijk bijna, met een paar bijna vage verhaaltjes tussendoor, nauwelijks echt contact makend met het publiek. Maar ook: géén diva-gedrag, géén maniertjes, géén gelikte act. Pure muziek dus. En dat is wat waard.

Racoon in De Mythe in Goes

(foto Rob Walbers)

Vanavond voor de derde keer dit jaar (na de clubtour in maart in het Arsenaaltheater in Vlissingen en in september het optreden bij het Zeeland Nazomerfestival) naar Racoon, deze keer in De Mythe in Goes. Heb ze inmiddels al vele malen gezien, maar deze keer overtrof de band toch al mijn verwachtingen.

Je verwacht in het theater rustige, 'uitgeklede' versies van de bekende liedjes. Die waren er óók, maar veel nummers klonken vooral ánders, soms zelfs steviger dan op de plaat (zoals de nieuwe single Before You Leave), maar vooral verrassend, zoals de versies van Happy Family, Start A War (een 'Paolo Conte-uitvoering', zoals Bart van der Weide het zelf noemde), My Town (lees: Goes) en het sluitstuk Thinking Of You. Er werd zelfs een gloednieuw nummer gespeeld: Rudest Behaviour, meen ik dat-ie heet. En dat klonk niet verkeerd.

Maar wat me vooral trof was het rijkelijk citeren uit de muziekgeschiedenis, waarmee Racoon haar schatplichtigheid bewees aan diverse grootheden. Het begon al met het intro: Teardrop van Massive Attack. Later 'onthulde' gitarist Dennis Huige dat hij de riff van Laugh About It regelrecht heeft ontleend aan Blackbird van The Beatles, dat ook wordt uitgevoerd. Net voor de pauze was er een adembenemende uitvoering van Hallelujah, in de versie van Jeff Buckley. Na de pauze zong en speelde het viertal, dat opnieuw was aangevuld met toetsenist Manu van Os, enkele nummers gezamenlijk rond één microfoon op bluegrass-achtige wijze, waaronder de klassieker Man Of Constant Sorrow.

Zelden klonk Racoon zo geïnspireerd en overtuigend.

Setlist:
1. Teardrop
2. Run Out
3. Good And Ugly
4. Never Alone
5. Whatever Song
6. Blackbird
7. Laugh About It
8. Mrs. Angel
9. Brother
10. Clean Again
11. Happy Family
12. Hallelujah

(pauze)

13. Man Of Constant Sorrow
14. Lucky All My Life
15. Walk Away
16. Before You Leave
17. Lose Another Day
18. Rudest Behaviour (?)
19. Start A War
20. Love You More
21. My Town
22. Close Your Eyes

(toegift)
23. Bedroom Floor
24. Thinking Of You

Muzikale cocktails op Abdijplein

Vroeger was het muziekleven overzichtelijk: een bluesgroep speelde blues, een rockband rock en een jazztrio jazz. Tegenwoordig is het een en al crossover, kruisbestuivingen, en dat zeker op het Abdijplein in Middelburg tijdens het Zeeland Nazomerfestival. Gisteren weer een - in alle opzichten - mooie en ook goedbezochte avond, met een weergaloos concert van Think of One ('wereldmuziek' is de gemakkelijkste omschrijving) en een optreden van de Amerikaans-Nederlandse band Melou (soul, jazz, folk, reggae, bossanova, swing, blues etc.) dat er weinig voor onder deed.

 
Think of One

 
Melou, met links de uit Zeeland afkomstige gitarist Maarten Reijniers en zangeres Annie Goodchild

 
En o ja, de PZC heeft dit jaar zijn eigen stek op het Abdijplein.

Déjà vu bij Zand Almere

 
 
(klik op de foto's voor groter formaat)

Afgelopen dag bij het nieuwe popfestival Zand Almere geweest. Niet vanwege degenen die er optraden - de programmering is, hoe zal ik het nou zeggen, niet helemaal mijn smaak - maar omdat achter het initiatief dezelfde mensen schuilgaan als bij Concert at Sea op de Brouwersdam.

Het Zeeuwse festival heeft daarmee een zusje gekregen en wie beide evenementen kent, ziet heel wat overeenkomsten, vóór maar vooral ook achter de schermen. En bovendien is er een forse Zeeuwse inbreng. Ook de locatie in Almere is bijzonder: op het strand, dus letterlijk in het zand. En de sfeer, een van de sterkste punten van Concert at Sea, was ook daar - met 35.000 mensen - uitstekend.

Muzikaal gezien mankeerde er weinig aan, al ontbreekt voor de ware popliefhebber elk avontuur. Met namen zoals Nick & Simon (dit weekend ook in Goes), Jeroen van der Boom en Guus 'Kedeng kedeng' Meeuwis weet je wat je verwachten kunt, terwijl we Alain Clark (alweer mét vader) en VanVelzen inmiddels ook wel kennen.

Ilse DeLange is altijd aangenaam, maar helaas speelde zij niets van haar komende album, waar ze zo vol van is ('ik kan bijna niet wachten'). Het was ongeveer dezelfde set als bij het Kampvuurconcert, een paar weken geleden in Renesse.

 
 

(foto's: RB)

Lowlands en de waarde van opinies

Blijft altijd leuk: het vergelijken van recensies. Zoals bij Lowlands, met evenzoveel meningen als bezoekers. Volgens Erik Krebbers (GPD, regionale dagbladen) waren de 'hoogtepunten op één hand te tellen'; Hester Carvalho (NRC) - en ook anderen - vond het juist 'een prachtige editie'. De een vond Anouk helemaal niks, de ander juist geweldig (en daarmee een mooie wraak op Nico Dijkshoorn).

Maar soms zie je ook mooie eengezindheid, zoals het ingehouden enthousiasme over Franz Ferdinand, de waardering voor De Jeugd van Tegenwoordig en vooral The Opposites ('de nieuwe hoofdpredikers van de nederhopcultus', volgens Robert van Gijssel van de Volkskrant) en de loftuitingen aan het adres van Lucky Fonz III, donderdag 4 september overigens te zien op het Abdijplein in Middelburg tijdens het Zeeland Nazomerfestival.

Ondanks de relatieve waarde van opinies toch voor mezelf maar een paar namen genoteerd voor de nabije toekomst: Yeasayer, Santogold, Los Campesinos, MGMT en The Ting Tings:

De vonk van Editors

Twee jaar geleden sloeg de vonk over met Editors. The back room (2005) was een prachtplaat, en dan met name Munich en All sparks. Eendagsvlieg, dacht ik tegelijkertijd. Die conclusie werd gelogenstraft met het tweede album: An end has a start (2007). En weer de gedachte: geweldige band, maar voor hoe lang? All sparks will burn out, in the end, tenslotte. Toch blijkt de vonk onverwacht standvastig. Morgen sluiten Editors Lowlands af.

Weekend zonder Vampire Weekend

De voornaamste afwezige de komende dagen op Lowlands is wel Vampire Weekend, wat mij betreft een van dé ontdekkingen van het jaar. Het album dat het kwartet uit New York eerder dit jaar uitbracht, met geestige teksten en onder meer Afrikaanse invloeden à la Paul Simons Graceland, onttrekt zich briljant aan alles wat momenteel modieus is in de popmuziek. En ook de videoclips zijn even eigenzinnig als amusant. Mijn favoriet is Oxford Comma, al blijft vooral A-Punk natuurlijk ook onweerstaanbaar.
Ze zijn er niet, dit weekend in Biddinghuizen. Net zo min als ik. Gezien de weersvoorspellingen is dat misschien maar beter ook. Bovendien kun je tegenwoordig via de digitale kanalen alles bijna net zo goed volgen. Wel zo ontspannen. En droog.

De houdbaarheidsdatum van dEUS

Eindelijk - beter later dan nooit - de nieuwe dEUS kunnen beluisteren. Ik heb altijd een wat stroeve 'relatie' met de band gehad. De meeste albums kwamen voor mijn gevoel pas geleidelijk tot bloei en daar nam ik niet altijd de tijd voor. Pocket Revolution, de vorige plaat, vond ik echter zeer de moeite waard.
Bijna twee jaar geleden speelden de Vlamingen op het Abdijplein in Middelburg tijdens het Zeeland Nazomerfestival: een sfeerrijke locatie op een beschaafd festival en dus zou je een ingetogen, akoestische set verwachten. Niets van dat alles. dEUS ging er vol tegenaan en gaf een overdonderend optreden. Sindsdien luister ik toch anders naar de cd's, met meer waardering dan ooit.
En nu is er dus Vantage Point. Onmiskenbaar dEUS, maar het merkwaardige is dat het bijna meteen een lekkere plaat is, met meeslepende nummers zoals When She Comes Down, Oh Your God en - de eerste single - The Architect. Het enthousiasme zorgt gelijk voor argwaan: hoe zit het met de houdbaarheidsdatum? Maar dat is een zorg voor later. Voorlopig genieten van een nummer (misschien wel het beste op de cd) als Slow, met een gastrol van Karin Dreijer Andersson van The Knife: